noworodek zaraz po porodzie

Zakopała dziecko zaraz po porodzie. "Daliśmy mu na imię Adaś" Reportaże. 20 października 2017, 19:50. Według prokuratury noworodek nie miał wad Czasem wystarczy towarzystwo i uważne wysłuchanie. 10. Powiedz: „To, co czujesz, jest dla mnie ważne”. Początki macierzyństwa wiążą się z ogromnymi emocjami. Kobiety odkrywają w sobie nieznane pokłady najróżniejszych emocji – hormony też mają w tym swój udział. Nie wszystkim chcą się dzielić z obawy przed oceną. Pomaga to sprawdzić zaraz po porodzie, czy wielkość główki jest proporcjonalna do reszty ciała (nieprawidłowości mogą np. wskazywać na wodogłowie), a potem – czy główka prawidłowo rośnie. Odpowiednie wymiary dla noworodka to 32–38 cm. Jednak nawet pomiar odbiegający od normy jeszcze o niczym nie świadczy! Nawigacja po wpisach. 1 2 Delikatność, czyli jak prezentuje się noworodek zaraz po porodzie? 2018-02-14. Kask dziecięcy Scootandride. 2019-03-24. Kategorie. Na brzuchu, po porodzie, mogą pojawić się rozstępy, które niestety nie znikną. Natomiast ciemna linia, biegnąca od spojenia łonowego aż do pępka, która pojawia się podczas dziewięciu miesięcy, znika w ciągu kilku dni po porodzie. Nawał mleczny . W trzeciej lub czwartej dobie po porodzie może pojawić się tzw. nawał mleczny Quel Est Le Site De Rencontre Le Plus Populaire. Nowo narodzone dziecko ma na początku swojego życia odporność swojej matki. Jednak warto pamiętać, że zanika ona już w trakcie pierwszych kilku miesięcy. Dlatego najskuteczniejszą metodą, by uchronić noworodka przed chorobą, jest szczepienie ochronne. Pierwsze szczepienia noworodków wykonywane są już po urodzeniu, a w okresie kilku najbliższych lat szczepione są wielokrotnie. spis treści 1. Szczepienia ochronne 2. Kalendarz szczepień noworodków 1. Szczepienia ochronne Szczepienie to wprowadzenie do organizmu antygenu wirusa lub bakterii. Jest to nieżywy albo osłabiony drobnoustrój lub jego fragment. Wywołuje to reakcję obronną organizmu. Szczepienie jest więc jakby lekkim, kontrolowanym przechorowaniem danej choroby. Szczepienie ochronne daje różną odporność w zależności od jego rodzaju. Może być na kilka lub kilkadziesiąt lat. Istnieją szczepienia obowiązkowe – bezpłatne, lub dobrowolne, tzw. szczepienia zalecane – płatne przez osobę korzystającą z nich. Zobacz film: "Witaminy w ciąży" Pierwsze szczepienie noworodków wykonuje się tuż po porodzie – w pierwszej dobie życia, w szpitalu. Są to: szczepienie przeciw WZW B (wirusowe zapalenie wątroby) i szczepienie przeciw gruźlicy. Następne szczepienia wykonuje się po pierwszym miesiącu życia. Szczepienia niemowląt wykonuje się w przychodniach rejonowych. 2. Kalendarz szczepień noworodków Szczepienie przeciw WZW B jest obowiązkowe dla noworodków i niemowląt. Należy do tzw. szczepionek nieżywych. Polega na podaniu trzech dawek: pierwsza w ciągu 24 godzin od urodzenia, druga po 4-6 tygodniach i trzecia sześć miesięcy po pierwszej. Łącznie z drugą powinna być podana szczepionka przeciwko tężcowi, błonicy, krztuścowi. Przeprowadzone badania mówią, że po wykonaniu pełnego cyklu szczepienia 90-95% dzieci i dorosłych jest chronionych przed żółtaczką wszczepienną. Wcześniaki również powinny być szczepione przeciw WZW B w ciągu pierwszych 24 godzin życia. Natomiast u tych z wagą poniżej 2000 g, pierwsza dawka nie powinna być wliczona do trzech podstawowych, czyli niemowlak powinien otrzymać jeszcze 3 szczepionki. Wtedy pierwszą podaje się po ukończeniu miesiąca, drugą miesiąc po pierwszej, a trzecią standardowo po sześciu miesiącach. Ponadto, jeżeli u matki noworodka stwierdzono antygen Hbs we krwi, to lekarze zalecają podanie noworodkowi szczepionki i gotowych przeciwciał anty-Hbs. Szczepienie przeciwko gruźlicy jest także obowiązkowe dla noworodków. Szczepionka zawiera żywy, pozbawiony zajadliwości szczep prątka gruźlicy. To szczepienie również jest wykonywane w pierwszej dobie życia, razem ze szczepieniem przeciw żółtaczce lub do 12 godzin po nim. Jeżeli dziecko po urodzeniu waży poniżej 2000 g i ma nabyte lub wrodzone zaburzenia odporności, to jest to przeciwwskazanie do szczepienia. Dziecko można zaszczepić w dowolnym czasie, gdy osiągnie wymaganą wagę. Szczepionka przeciw gruźlicy jest podawana podskórnie w lewe ramię dziecka. Pojawia się po niej bąbel, który szybko zanika. Po nim pojawia się pęcherzyk, który z czasem wysusza się i tworzy strupek. Po 2-4 tygodniach pojawia się naciek, a na jego szczycie krostka i owrzodzenie. Zanika ono po 2-3 miesiącach i zostaje blizna o średnicy 3 mm. Takie objawy szczepionki są naturalne i nie powinny wywoływać obaw u rodziców. Nieprawidłowe objawy to owrzodzenie skóry lub powiększenie węzłów chłonnych. Warto pamiętać, by na miejsce szczepionki nie stosować okładów ani maści. Potrzebujesz konsultacji z lekarzem, e-zwolnienia lub e-recepty? Wejdź na abcZdrowie Znajdź Lekarza i umów wizytę stacjonarną u specjalistów z całej Polski lub teleporadę od ręki. polecamy Nie ma jednoznacznej definicji okresu okołoporodowego, czyli czasu, kiedy może dojść do infekcji okołoporodowych. Zakażenia okołoporodowe rozpoznawane są zarówno u kobiet (wtedy dotyczą infekcji w okresie porodu lub tuż po porodzie), jak i u dzieci – wówczas są to zakażenia w ostatnim okresie ciąży, podczas porodu lub we wczesnym okresie noworodkowym. Artykuł dotyczy wyłącznie zakażeń dzieci. Jakie mogą być przyczyny wirusowych zakażeń okołoporodowych? Źródłem jest głównie matka, ale ich przyczyną mogą być także osoby z najbliższego otoczenia noworodka (rodzina, personel szpitalny), czasami inny noworodek, przebywający w tym samym pokoju lub np. wspólnie przewożony na badania. W okresie okołoporodowym dziecko może ulec zakażeniu wirusami grypy, opryszczki pospolitej (Herpes Simplex Virus – HSV), ospy wietrznej (Varicella Zoster Virus – VZV), ludzkim wirusem nabytego niedoboru odporności (Human Immunodeficiency Virus – HIV), wirusami zapalenia wątroby typu B i C (Hepatitis B Virus – HBV, Hepatitis C Virus – HCV) czy wirusem brodawczaka ludzkiego (Human Papilloma Virus – HPV). Każdy z tych wirusów powoduje inne choroby, część z nich stanowi zagrożenie dla życia noworodka. Wielu zakażeniom można skutecznie zapobiegać. Jak się objawiają okołoporodowe zakażenia wirusowe? Przebieg infekcji może być bardzo różny od bezobjawowego do ciężkiego, wymagającego natychmiastowego leczenia. Zakażenia wirusami grypy, opryszczki, ospy wietrznej w ostatnim okresie ciąży mogą być przyczyną przedwczesnego porodu lub sepsy (zakażenia uogólnionego) noworodka. Do sepsy u noworodka może dojść także gdy zakażenie nastąpi w trakcie porodu lub wkrótce po urodzeniu. Infekcje wirusami zapalenia wątroby (HBV i HCV) oraz HIV są przyczyną chorób przewlekłych. Zakażenia u noworodków Grypa. Jeśli dojdzie do infekcji u matki powinna ona być leczona przyczynowo i jeśli ma objawy w trakcie porodu, ze względu na przenoszenie tej choroby drogą kropelkową przez kichanie, kaszel albo przez dotykanie rękami zanieczyszczonymi katarem czy kroplami śliny noworodek powinien być odizolowany od matki przez okres wydalania wirusa (ok. 5 dni). Z tego powodu nie należy pozwalać na odwiedziny na oddziałach noworodkowych w sezonie wzmożonych zachorowań na grypę, a także w domu przez osoby z objawami infekcji górnych dróg oddechowych. Wystąpienie sapki, kataru u noworodka wymaga konsultacji pediatry. Szybkiego kontaktu z lekarzem wymaga sytuacja, gdy objawom infekcji towarzyszy zmiana zachowania dziecka (niepokój lub apatia), dziecko nie chce ssać piersi. Opryszczka (HSV). Jeśli kobieta ma zmiany opryszczkowe na zewnętrznych narządach płciowych, w czasie porodu może dojść do zakażenia dziecka. Istotne jest także, czy partner kobiety będącej w ciąży nie ma zmian opryszczkowych na narządach płciowych. Jeśli tak, to istnieje ryzyko zakażenia kobiety, rodząca kobieta może wówczas stanowić źródło zakażenia dla dziecka (może wydalać wirusa zanim wystąpią u niej zmiany skórne). Zmiany na narządach płciowych ma tylko 25% matek noworodków, które uległy zakażeniu HSV. W celu uniknięcia bezpośredniego kontaktu dziecka z wirusem w wyżej omówionych sytuacjach ciąża powinna być rozwiązana cięciem cesarskim. Źródłem zakażenia dla noworodka może być inny bezpośredni kontakt z opryszczką z każdą osobą, która całuje dziecko, a ma opryszczkę wargową albo gdy matka ma zmiany opryszczkowe na piersi, którą karmi dziecko. Takiego kontaktu należy unikać. Kobieta z opryszczką nawrotową nie wydala wirusa z pokarmem, może karmić piersią, ale nie tą, na której ma świeże zmiany. Objawy zakażenia HSV mogą wystąpić do 3. tygodnia życia, u ok. 75% dzieci – w pierwszym tygodniu (25% w pierwszych 2 3 dobach). Oznacza to, że większość noworodków rozwija objawy infekcji już po wypisaniu z oddziału. Rodzice są pierwszymi osobami, które mają rozpoznać, że dziecko jest chore. Należy zwracać uwagę na zachowanie dziecka. Noworodek bardzo rzadko ma gorączkę, natomiast niepokoić powinno, gdy mniej je lub odmawia jedzenia, staje się senny (przesypia pory karmienia), lub gdy bez ustalonej przyczyny płacze, jest pobudzony, może mieć obniżone napięcie mięśniowe, mogą wystąpić drgawki. Tylko u 30 43% noworodków stwierdza się zmiany skórne. Zakażenie noworodka wirusem opryszczki jest bezwzględnym wskazaniem do hospitalizacji, wymaga natychmiastowego leczenia dożylnym acyklowirem, obarczone jest dużym ryzykiem sepsy, zapalenia mózgu i jest stanem zagrożenia życia. Ospa wietrzna (VZV). Źródłem okołoporodowego zakażenia może być ciężarna, jeśli choruje na ospę wietrzną w ostatnim okresie – do 3 tygodni przed porodem (okres wylęgania ospy to 10–21 dni), w trakcie porodu lub w pierwszych dobach po urodzeniu dziecka. Źródłem zakażenia dla noworodka są także osoby (najczęściej starsze rodzeństwo) aktualnie chorujące na ospę lub na 2 dni przed jej wystąpieniem, o ile w tym czasie miały bezpośredni kontakt z noworodkiem. Ospa wietrzna stanowi zagrożenie dla noworodka, najgroźniejsze są zakażenia od matek – ryzyko zgonu noworodków, chorujących między 5. a 10. dobą życia wynosi do 21%. Jeśli kobieta zachorowała na ospę wietrzną w okresie od 5 dni przed porodem do 48 godzin po porodzie to noworodek powinien otrzymać dożylny preparat immunoglobuliny zawierającej wysokie miano przeciwciał przeciwko ospie wietrznej (Varicellla Zoster ImmunoGlobulin – VZIG). Po kontakcie z ospą wietrzną preparat ten podaje się także wcześniakom urodzonym przed 28. tygodniem ciąży, których matki nie chorowały na ospę i nie były przeciw niej szczepione lub wcześniakom z masą urodzeniową poniżej 1000 g, niezależnie od wywiadu u matki. Jeśli noworodek zachoruje na ospę wietrzną to od momentu zachorowania należy go leczyć dożylnie acyklowirem, w warunkach szpitalnych. Wirus brodawczaka ludzkiego (HPV). Jeśli kobieta ma stwierdzone kłykciny kończyste, wówczas podczas porodu fizjologicznego istnieje ryzyko (1/500) zakażenia dziecka. Do 6. miesiąca życia mogą wystąpić wówczas wrodzone brodawczaki krtani, znacznie rzadziej rozsiane brodawczaki płuc. Najczęstszym objawem jest zmiana barwy głosu, płaczu niemowlęcia. Brodawczaki krtani rozpoznaje i leczy (usuwa) laryngolog. Odmatczyne zakażenie wirusem B zapalenia wątroby (WZW B). Do takiego zakażenia może dojść, gdy matka jest zakażona HBV. Ryzyko przeniesienia zakażenia wynosi 10–90% – jest największe, gdy kobieta ma wysoką wiremię (świeże zakażenie w ciąży lub tuż przed, z reguły bezobjawowe). Wiremia oznacza ilość wirusa/liczbę kopii wirusa we krwi. U dzieci, które uległy zakażeniu istniej wysokie ryzyko (80%), że wirus nie zostanie wyeliminowany i dojdzie do przewlekłego zapalenia wątroby (zobacz: Przewlekłe zapalenia wątroby o etiologii wirusowej). Dziecko najczęściej nie ma objawów, a choroba wykrywana jest przypadkowo. Jednak po ok. 10–20 latach zakażenia konsekwencje mogą być poważne: u 25% pacjentów prowadzi ono do marskości wątroby i rozwoju raka wątroby. Wirus zapalenia wątroby typu C (HCV). Jeśli matka jest zakażona, to ryzyko zakażenia dziecka wynosi 4–10%. Nie określono poziomu wiremii, od jakiego ryzyko transmisji jest niskie, na pewno najwyższe jest w sytuacji wysokiej wiremii (świeże zakażenie w ciąży lub tuż przed, bezobjawowe). U 6% dzieci zakażonych okołoporodowo dochodzi do przewlekłego zapalenia wątroby. Skutki przewlekłej infekcji – marskość/nowotwór wątroby mogą wystąpić po ok. 10–20 latach u 20% chorych. Zakażenie HIV. Ryzyko zakażenia dziecka jest największe (do 50%), jeśli kobieta uległa zakażeniu tuż przed lub w czasie ciąży i gdy karmi piersią przez co najmniej pół roku. Większość zakażeń następuje w okresie okołoporodowym. Noworodek nie ma objawów infekcji, pojawiają się one później. Rozpoznanie z reguły ustala się, gdy znany jest status matki. Omówienie objawów przekracza ramy artykułu, zwłaszcza że mogą one wystąpić już po okresie okołoporodowym. Dzieci zakażone w życiu płodowym (w czasie ciąży) mogą mieć AIDS i może dojść do bardzo ciężkich zakażeń (pneumocystowe zapalenie płuc, grzybica, uogólnione zakażenie cytomegalowirusowe) już w pierwszych miesiącach życia. Istotne jest jak najszybsze postawienie diagnozy i rozpoczęcie leczenia w celu zahamowania rozwoju choroby. Jest to choroba przewlekła, dzieci leczone są przez całe życie. Co robić w razie wystąpienia objawów? Wszystkie zakażenia okołoporodowe wymagają konsultacji specjalistycznej. Objawy infekcji w wieku noworodkowym mogą stanowić zagrożenie życia. Objawowe zakażenia wirusami grypy, opryszczki, ospy wietrznej leczy się w warunkach szpitalnych, na oddziałach z możliwością intensywnej terapii. Zakażenia HBV, HCV i HIV u matek są wskazaniem do postępowania profilaktycznego obejmującego opiekę nad ciężarnymi, odpowiednie prowadzenie porodu oraz szybką diagnostykę i ewentualne leczenie zapobiegające transmisji wirusa od pierwszej doby życia. Jak lekarz stawia diagnozę? Podejrzenie wirusowych zakażeń okołoporodowych w znacznej mierze oparte jest na wiedzy o infekcji matki. Rozpoznanie potwierdzają objawy kliniczne i weryfikacja badaniami laboratoryjnymi, opartymi z reguły na poszukiwaniu materiału genetycznego wirusa we krwi dziecka. Obecne metody umożliwiają szybkie rozpoznanie. Jakie są sposoby leczenia? Leczenie zależy od czynnika powodującego zakażenie. Leczenie przyczynowe – tzn. przeciwwirusowe dostępne jest w zakażeniach wirusami opryszczki, ospy wietrznej i grypy. Otrzymują je noworodki z objawami choroby, wyłącznie w szpitalu. Zakażenia wirusami zapalenia wątroby typu B i C leczy się w fazie przewlekłej choroby, dopiero u dzieci w wieku powyżej 3 lat. Zakażenie HIV należy leczyć natychmiast po ustaleniu rozpoznania u niemowlęcia, prowadzi się je przez całe życie. Co robić, aby uniknąć zachorowania? Zasady przekazywane od pokoleń młodym matkom mają racjonalne podstawy – należy unikać kontaktu z osobami chorymi i przestrzegać podstawowych zasad higieny. Noworodka należy chronić przed infekcjami i nie powinno się narażać go na liczne odwiedziny, mimo że jest on obiektem zainteresowania członków rodziny i wielu znajomych. W tym wieku nie ma jeszcze dojrzałego układu odporności, przeciwciała matki i pokarm nie zapewniają pełnej ochrony. W tym okresie najrozsądniej ograniczyć kontakty z osobami niebędącymi stałymi domownikami, a domowników, jeśli mają jakąkolwiek infekcję, powinno się także izolować od noworodka. Istnieją ustalone możliwości zapobiegania wielu z wyżej wymienionych infekcji. Poza przestrzeganiem higieny i ograniczaniem kontaktów najprostsze i najskuteczniejsze są szczepienia ochronne. Nastolatki (najlepiej przed inicjacją seksualną) należy zaszczepić przeciwko HPV – w ten sposób chronimy je przed rakiem szyjki macicy, ale także przed brodawczakami – nie będą miały kłykcin, eliminuje się ryzyko okołoporodowego zakażenia HPV. Przed planowaną ciążą należy sprawdzić, czy kobieta jest uodporniona przeciwko: ospie wietrznej, grypie oraz odrze i różyczce. Różyczka jest istotnym problemem we wcześniejszym okresie ciąży, kiedy może spowodować wady wrodzone u dziecka. Przed ciążą powinno się sprawdzić, czy kobieta była szczepiona, kiedy, czy ma ochronny poziom przeciwciał. Jeśli nie jest chroniona, to należy ją zaszczepić przeciwko odrze, śwince, różyczce (skojarzona szczepionka przeciwko tym trzem chorobom) oraz przeciwko ospie wietrznej. Przed zachorowaniem chroni podanie 2 dawek w odstępie minimum 6 tygodni. Są to żywe szczepionki, cykl szczepień trzeba zakończyć najpóźniej na miesiąc przed ciążą. Przeciwko grypie należy szczepić przed każdym sezonem epidemicznym, przed ciążą i w czasie jej trwania. Kobieta uodporniona przeciwko grypie, ospie wietrznej, odrze, śwince i różyczce nie powinna zachorować w trakcie ciąży i nie będzie w związku z tym stanowić źródła zakażenia dla swojego dziecka, w okresie kiedy infekcje te mogą być szczególnie groźne. Przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (WZW B) szczepi się 3 dawkami, najlepiej przed ciążą, ale można także szczepić w trakcie jej trwania. Obecnie szczepi się dzieci (od wieku noworodkowego), kobiety w wieku rozrodczym, jeśli dotychczas nie zostały zaszczepione powinny otrzymać pełne szczepienie. Pełny cykl przeprowadza się jeden raz, nie ma wskazań do powtarzania dawek. Jeśli kobieta jest zakażona HBV to noworodek w pierwszej dobie życia jest szczepiony przeciwko WZW B (zgodnie z kalendarzem szczepień) i dodatkowo powinien otrzymać immunoglobulinę, zwierającą wysoki poziom przeciwciał przeciwko wirusowi HBV (anty-HBs). Zapobieganie okołoporodowym zakażeniom wirusami opryszczki pospolitej (HSV) polega na zakończeniu ciąży cięciem cesarskim w sytuacji, gdy kobieta ma opryszczkę narządów płciowych. Nie ma szczepionki przeciwko wirusowi opryszczki. Nie szczepi się również przeciwko HCV i HIV, ale zaleca się postępowanie zmniejszające ryzyko przeniesienia zakażenia z matki na dziecko. Warunkiem podjęcia działań zapobiegających chorobie dziecka jest wiedza o matce. Profilaktyka zakażeń wertykalnych HCV obejmuje prowadzenie porodu tak, by okres od odejścia wód do urodzenia dziecka nie przekroczył 6 godzin. Kobieta może karmić piersią. Kobieta przewlekle zakażona HCV powinna otrzymać leczenie przeciwwirusowe przed planowaną ciążą, tak by zakończyć terapię na 6 miesięcy przed ciążą. W celu ułatwienia decyzji o wykonaniu badania w kierunku HIV zaproponowano proste pytania, wystarczy jedna odpowiedź pozytywna, by wykonać test (kampania Krajowego Centrum ds. AIDS): Czy chociaż raz w swoim życiu Ty/Twój partner zmieniłaś partnera seksualnego? Czy Ty/Twój partner miałaś przypadkowy kontakt seksualny? Czy na wyjazdach zdarzyło się, że zawarta znajomość skończyła się w łóżku? Czy alkohol lub środki odurzające były powodem utraty kontroli nad Twoim zachowaniem? Kobiety zakażone HIV w ciąży powinny być leczone antyretrowirusowo (lekami przeciwko wirusowi HIV). W zależności od skuteczności terapii zaleca się ukończenie ciąży porodem fizjologicznym (czas od odejścia wód nie powinien przekroczyć 4 godzin) lub cięciem cesarskim. Noworodek powinien otrzymywać leki od pierwszej doby życia przez 4 tygodnie. Karmienie piersią jest przeciwwskazane. Zastosowanie profilaktyki daje niemal 100% szansę urodzenia zdrowego dziecka. Bez profilaktyki ryzyko zakażenia wynosi 30–50%, zwłaszcza jeśli kobieta uległa zakażeniu na krótko przed ciążą lub w czasie jej trwania i gdy karmi piersią ponad 6 miesięcy. Piśmiennictwo: Szczepańska-Putz M.: Jak pielęgnować dziecko z choroba zakaźną. PZWL, Warszawa, 2005 Wysocki J., Czajka H.: Szczepienia w pytaniach i odpowiedziach. HelpMed, Kraków 2007 HomeEdukacja Publikacje Resuscytacja noworodka bezpośrednio po porodzie zalecenia ERC Resuscytacja noworodka bezpośrednio po porodzie zalecenia ERC Marcin Rybakowski - Zakład Ratownictwa i Medycyny Katastrof Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu, Falck medycyna sp. zoo Region wielkopolski - ratownik medyczny. Rafał Ślósarek - Falck Medycyna sp. - Regionalny kierownik medyczny regionu wielkopolskiego i zachodniopomorskiego. Wstęp: Oczekiwanie na przyjście dziecka oraz sam moment porodu to jedna z chwil na którą z utęsknieniem czekają przyszli rodzice. Zapewnienie odpowiedniego środowiska oraz kompetentnego personelu medycznego skutkuje mniejszą ilością powikłań i lepszym stanem nowonarodzonej istoty. Niezmiernie istotne jest aby przy każdym porodzie uczestniczyli doświadczeni medycy, gotowi w razie powikłań przedsięwziąć odpowiednie działania mające na celu uratowanie życia dziecka lub zoptymalizowanie pomocy w adaptacji do nowego środowiska. Dobrze wyszkolony personel, odpowiedni sprzęt i wcześniej przygotowany plan działania to warunki niezbędne do spełnienia powyższych celów. Statystyka: Okołoporodowe niedotlenienie występuje w około 23% z 4 milionów zgonów noworodków na całym świecie. Tak duża śmiertelność wynika między innymi z faktu braku dostępności do prawidłowo przeprowadzonej resuscytacji. W Polsce obecnie notuje się około 380 tysięcy urodzeń rocznie ok 6% rodzi się przedwcześnie - 63 dzieci dziennie z ciąż zakończonych porodem przedwczesnym. Jako poród przedwczesny rozumie się urodzenie dziecka po ukończeniu 22 tygodnia ciąży, a przed upływem 36 tygodnia ciąży. Z czego jako szczególnie zagrożone należy traktować noworodki urodzone poniżej 28 tygodnia ciąży. Ponieważ dokładne ustalenie czasu trwania ciąży zwłaszcza w przypadkach zespołów ratownictwa medycznego może być trudne, należy przyjąć kryterium masy ciała noworodka nie przekraczającej 2500 g i w związku z tym uznać za poród przedwczesny taki w wyniku którego rodzi się noworodek o masie 500, a 2500 g. Według powyższego kryterium ilość porodów przedwczesnych w Polsce jest analogiczna jak na wstępie ( przy czym najwyższy odsetek 65% stanowią noworodki o masie ciała między2000, a 2500 g. Natomiast dzieci ze skrajnie niska masą urodzeniową między 500, a 999 g stanowią 6,1 % wszystkich porodów przedwczesnych. W grupie wcześniaków należy zawsze mieć na uwadze konieczność podjęcia resuscytacji krążeniowo ? oddechowej choć nie sposób jednoznacznie przewidzieć czy w każdym z tych przypadków zaistnieje taka konieczność. W dużym przybliżeniu ok 90 % noworodku nie wymaga żadnych zabiegów resuscytacyjnych poza rutynowym ogrzaniem, osuszeniem i ułożeniem. Dlatego dobrze aby przy porodach, także tych w warunkach zespołu ratownictwa medycznego obecna była chociaż jedna osoba doświadczona w resuscytacji noworodka. Należy również pamiętać, że w małej części przypadków ale jednak może dojść także do powikłań łącznie z zatrzymaniem krążenia u rodzącej. Sprzęt: Poniżej umieszczam tabelę z czynnościami wykonywanymi podczas resuscytacji noworodkowej oraz potrzebny do tego sprzęt: Czynność: Sprzęt: Ogrzanie Suche i w miarę możliwości ciepłe ręczniki Drogi oddechowe Ssak mechaniczny, odpowiednich rozmiarów cewniki do odsysania (10, 12, 14 F), odpowiednio dostosowane ciśnienie ssania 80-100 mmHg Natlenowanie Maska twarzowa, dren tlenowy, worek anestetyczny, pulsoksymetr z czujnikiem dostosowanym dla noworodków Wentylacja Worek samorozprężalny z rezerwuarem, źródło tlenu, odpowiednich rozmiarów maseczki twarzowe, sonda żołądkowa 8 F, strzykawka 20 ml, zestaw do odbarczenia odmy opłucnowej, kardiomonitor Intubacja 2 laryngoskopy, łyżki do laryngoskopu w rozmiarach 00, 01, rurki dotchawicze 2,5;3,0;3,5;4,0, prowadnice, detektor CO2, alternatywne urządzenia do udrażniania dróg oddechowych, stetoskop Farmakoterapia Adrenalina w odpowiednim rozcieńczeniu (1:10000), sól fizjologiczna, glukoza, wodorowęglan sodu, strzykawki, igły, cewnik dopępowinowy (opcjonalnie), skalpel, tasiemka, środek do dezynfekcji, wkłucie doszpikowy, zacisk do pępowiny, plaster, dokumentacja medyczna Termoregulacja Noworodkowe koce termiczne, folia do owinięcia ciała dziecka Inne Inne leki, pozostały sprzęt Plan działania: Porody w wyjazdach zespołów ratownictwa medycznego zdarzają się rzadko. Jeszcze rzadziej zachodzi konieczność prowadzenia resuscytacji noworodka gdyż dzieci te w miarę dobrze sama adaptują się do nowego środowiska. Niemniej jednak zespół udający się do wezwania? poród w toku? powinien być przygotowany na najgorsze. Dlatego wskazane jest posiadanie gotowego planu działania opartego o wytyczne towarzystw naukowych np. European Resuscitation Council lub innych. Odwrócona piramida umieszczona poniżej ukazuje z jaką częstością zachodzi konieczność wykonania poszczególnych procedur: Źróło: Wytyczne ERC. Podręcznik do kursu NLS- Newborn Life Support. Poniżej przedstawiam uzupełniające się algorytmy resuscytacji dziecka świeżo po porodzie zalecany przez Europejską i Polską Radę Resuscytacji. Algorytmy resuscytacji dziecka świeżo po porodzie. Źróło: Wytyczne ERC. Podręcznik do kursu NLS- Newborn Life Support. Źróło: Wytyczne ERC. Podręcznik do kursu NLS- Newborn Life Support. Zaznaczyć należy iż algorytm przedstawiony powyżej dotyczy noworodków w kilka chwil po porodzie, pomimo iż definicyjne jest to dziecko do 28 dnia życia Resuscytaja ?świeżorodka? różni się pod wieloma względami od resuscytacji dzieci starszych czy osób dorosłych. Samo przejście przez kanał rodny jest zdarzeniem związanym z możliwością pojawienia się hipoksji, gdyż podczas porodu wymiana gazowa odbywające się przez łożysko jest zablokowana na czas ok. 50-75 sekund trwania przeciętnego skurczu. Zaznaczyć należy, że większość donoszonych noworodku całkiem nieźle toleruje to niedotlenienie i zaczyna samo płakać lub oddychać w przeciągu 90- 12- sekund po urodzeniu. Z powyższego wynika, że niewiele noworodków będzie wymagać podjęcia działań resuscytacyjnych, natomiast każdy powinien być indywidualnie oceniony ponieważ u 5-10 % może zajść potrzeba bardziej zaawansowanych zabiegów niż samo ogrzanie i osuszenie. Noworodki zwłaszcza urodzone przedwcześnie mogą mieć problemy związane z termoregulacją. Dlatego należy zwrócić uwagę na kilka aspektów mających nie dopuścić do hipotermii: wcześnie ogrzej pomieszczenie lun ambulans w którym prowadzony będzie poród przygotowanie ciepłych ręczników lub poproszenie aby zrobiła to wcześniej rodzina pacjentki osuszenie dziecka zaraz po porodzie, usunięcie mokrych ręczników oraz okrycie główki i ciała dziecka świeżym ciepłym ręcznikiem. Już podczas wstępnego ogrzewania i osuszania powinna jednoczasowo z tym czynnościami odbywać się ocena dziecka. Ratownik powinien ocenić stan dziecka w oparciu: ocenę koloru skóry ocenę napięcia mięśniowego ocenę oddechu ocenę tętna To właśnie na podstawie tych parametrów ratownicy powinni podjąć decyzję czy dziecko wymaga resuscytacji. Ocena w skali Apgar w 1. i 5. minucie życia jest szeroko stosowaną metodą oceny stanu noworodka, jednak nie powinna być używana do podejmowania decyzji o resuscytacji. Dalsze postępowanie resucytacyjne sprowadza się do akronimu ABC: Drogi oddechowe Układ oddechowy Układ krążenia Drożność dróg oddechowych: Głowa noworodka jest w porównaniu do reszty ciała większa, zwłaszcza mocno uwydatniona może stwarzać ryzyko powstania niedrożności dróg oddechowych. W celu udrożnienia i utrzymania drożności dróg oddechowych głowa dziecka powinna być ułożona w pozycji neutralnej. W tym celu może być pomocny 2-3 cm grubości zwinięty i podłożony pod ramiona dziecka. Należy również pamiętać iż u dzieci wiotkich samo ułożenie głowy w pozycji neutralnej może być nieskuteczne ? manewr ten należy połączyć z manewrem podtrzymania żuchwy. Jeżeli w jamie ustnej znajduje się wydzielina należy główką dziecka odwrócić na bok i pod kontrolą wzroku odessać wydzielinę. Najpierw cienkim cewnikiem o rozmiarze 10,12 lub 14 F powinna zostać usunięta najpierw z usta, a później z jamy nosowej. Taka kolejność odsysania ma zapobiec przypadkowej aspiracji wydzieliny do dolnych dróg oddechowych oraz zmniejszyć ryzyko uszkodzeń związanych z przedłużonym odsysaniem. Oddychanie i stymulacja: Głównym problemem w tej grupie dzieci są problemy oddechowe. Dlatego od niedawna wprowadzono nowy krok w resuscytacji krążeniowo-oddechowej ?świeżorodków?, wprowadzając akronim MR SOPA: M - założyć maseczkę wentylacyjną na twarz pacjenta R - repozycja główki w celu udrożnienie dróg oddechowych S - ssania - odessanie najpierw z ust później z nosa O - otworzyć usta/wentylować P - pressure - ciśnienie ? zwiększać stopniowo ciśnienie wentylacji aż do 40 cm H2O A - alternatywa - rozpoczęcie alternatywnej wentylacji (maska krtaniowa lub rurka intubacyjna) W większości przypadków rutynowa stymulacja, powstała podczas osuszania dziecka jest czynnikiem wystarczającym do zainicjowania akcji oddechowej. Z innych metod stymulacji wspomnieć należy o pocieraniu pleców dziecka czy drażnieniu podeszwowej części stóp. Jeżeli po kilku sekundach efektywnej stymulacji dziecko nie zacznie oddychać należy rozpocząć wentylację dodatnim ciśnieniem z użyciem tlenu jeżeli jest on wskazany. W warunkach zespołu ratownictwa medycznego zalecane jest rozpoczęcie wentylacji powietrzem oraz rozważenie użycia tlenu jeżeli pomimo natlenowanie nie poprawia się. prawidłowej wentylacji Wentylacja dodatnimi ciśnieniami ma na celu rozprężenia płuc dziecka i za inicjonowanie oddychania. Wspomnieć również należy, ze w dużej części przypadków wentylacja dodatnimi ciśnieniami jest najważniejszym i często jedynym krokiem koniecznym do skutecznej resuscytacji. Wyrównywanie hipoksji, kwasicy i bradykardii zależy od efektywnego wypełnienia przez powietrze lub tlen pęcherzyków płucnych i spowodowanie resorpcji płynu znajdującego się w nich. Ponad to odpowiednie wypełnienie pęcherzyków płucnych stymuluje produkcję surfaktantu i ułatwia wytworzenie czynnościowej objętości zalegającej. Rozprężenia płuc: Jak dotychczas nie zostały dokładnie określone maksymalne ciśnienia wdechowe, przepływy oraz czas trwania wdechu - potrzebne do uzyskania wystarczającej objętości zalegającej. Pięć pierwszych wdechów z wydłużonym czasem trwania fazy wdechowej oraz ze zwiększonym ciśnieniem może być zabiegiem pomocnym w rozprężeniu płuc dziecka. W celu ich wykonania worek o pojemności 250 ml może okazać się nie wystarczający, należy wówczas użyć worka o pojemności 500 ml oraz zamknąć lub przytrzymać palcem zastawkę ciśnieniową. Odpowiedzią na prawidłowe rozprężenia płuc jest gwałtowny wzrost częstości pracy serca. Jeżeli po wykonaniu 5 wdechów inflacyjnych częstość pracy serca wzrośnie wówczas należy zaprzestać dalszych oddechów rozprężających i kontynuować wentylacje z częstością około 30 oddechów na minutę używając już mniejszego worka samorozprężalnego czyli 250 ml. Jeżeli pomimo zabiegów mających na celu rozprężenie płuc, częstość pracy nie wzrasta należy biernie obserwować ruchy klatki piersiowej podczas wentylacji w celu upewnienia się, że doszło do rozprężenia płuc. Jeśli podczas wentylacji nie widać ruchów klatki piersiowej należy zmodyfikować dalsze postępowanie w taki sposób aby mimo wszystko doszło do rozprężenia płuc. JEST TO WARUNEK NIEZBĘDNY DO WDROŻENIA DALSZYCH PROCEDUR. Co więc skontrolować czy poprawić? Ponownie przyłożyć maskę do twarzy dziecka i sprawdzić czy osiągnięto szczelność wystarczającą do wentylacji dodatnimi ciśnieniami. zmodyfikować ułożenie głowy dziecka zwiększyć ciśnienie wdechowe i czas wdechu (uważać na uraz ciśnieniowy) wykonać rękoczyn wysunięcia żuchwy samodzielnie lub z pomocą osoby asystującej rozważyć zastosowanie rurki ustno-gardłowe w laryngoskopii bezpośredniej sprawdzić czy powodem nieprawidłowej wentylacji nie jest zaleganie wydzieliny rozważyć alternatywne metody wentylacji przy użyciu maski krtaniowej lub intubacji tchawicy Jeżeli zastosowaną którąś z powyższych czynności, a częstość pracy serca nie wzrosła należy rozważyć rozpoczęcie uciskania klatki piersiowej. C-Wspomaganie układu krążenia: Uciskanie klatki piersiowej Wprowadzenie uciskania klatki piersiowej jest skuteczne li i wyłącznie jeżeli wcześniej udało siew prawidłowy sposób rozprężyć płuca dziecka. Wówczas tylko a to sens. Uciskanie klatki piersiowej nie jest czynnością często wykonywana w grupie ?świeżorodków? (0,03-0,12% wymaga tych czynności), z reguły odpowiednie rozprężenie płuc pozwala na osiągnięcie odpowiednie częstości pracy serca. Bradykardii i asystolia towarzysząca zatrzymaniu krążenia jest wynikiem hipoksji niewydolności oddechowej i kwasicy tkankowej. Uciskanie klatki piersiowej powinni zostać rozpoczęte jeśli częstość pracy serca jest mniejsza niż 60 /minutę i mimo zastosowania prawidłowej wentylacji z użyciem 100% tlenu nie uzyskano jej wzrostu. Możliwe jest zastosowanie dwóch sposobów uciskania klatki piersiowej: Uciskanie klatki dwoma kciukami podczas gdy pozostałe palce obu dłoni obejmują klatkę piersiową. Uciskanie dwoma palcami jednej ręki W obu przypadkach miejscem przyłożenia palców jest miejsce ponad 1/3 dolnej połowy mostka. Głębokość uciśnięć wynosi 1/3 wymiaru przedni-tylnego klatki piersiowej, a częstość uciśnięć powinna wynosić 120 razy na minutę. Uciskanie klatki piersiowej połączone jest oczywiście z wentylacją w ten sposób aby stosunek uciśnięcia-wdechy wynosił 3:1. Pętle w resuscytacji krążeniowo ? oddechowej trwają 30 sekund. Dostęp donaczyniowy: W celu podaży leków lub płynów zespoły ratownictwa opiekujące się noworodkiem w stanie ciężkim lub w stanie nagłego zatrzymania krążenia powinny zapewnić sprawny i pewny dostęp donaczyniowy. Najczęściej zalecana drogą jest żyła pępowinowa (z reguły można ją łatwo odnaleźć i wprowadzić do niej specjalny cewnik). Przekrój pępowiny z uwidocznieniem znajdujących się w niej naczyń: W sznurze pępowinowym znajdują się 3 naczynia: 2 tętnice o grubszych ścianach, małym świetle, z reguły położone blisko siebie w pozycji zegarowej na godzinie 4 i 8, oraz jedna żyła widoczna jako duże, cienkościenne naczynie, najczęściej położone w pozycji zegarowej 11 lub 12. Jeżeli więc sznur pępowiny nie jest skręcony to w dużym uproszczeniu naczynia tętnicze położone są w kierunku nóg dziecka, natomiast naczynie żylne w kierunku głowy dziecka. Cewnik wprowadza się do żyły. Przed rozpoczęciem procedury należy umieścić luźną tasiemkę wokół podstawy pępowiny - może być to pomocne w opanowaniu krwawienia. Cewnik do żyły pępowinowej 3,5 lub 5 F (w przypadku jego braku, cienki cewnik do odsysania) należy wcześniej wypełnić solą fizjologiczną. Do cewnika dołącza się kranik trójdrożny oraz strzykawkę 5 ml. Należy zamknąć kranik w stronę cewnika w celu zapobiegnięcia wypływowi krewi po jego wprowadzeniu oraz dostaniu się powietrza z zewnątrz. Następnie najlepiej skalpelem należy uciąć pępowinę poniżej zacisku założonego po urodzeniu i ok 1-3 cm powyżej powierzchni skóry. Cięcie powinno być wykonane prostopadle do pępowiny. Przecięcie jej od kątem może w próżniejszym etapie utrudnić lub całkowicie uniemożliwić identyfikacje naczynia, które zamierzamy kaniulować. Po ustaleniu naczynia należy zdezynfekować pępowinę, a następnie wprowadzić cewnik do światła naczynia żylnego, która kieruje się do góry i w stronę serca dlatego też w tę stronę powinien kierować się koniec cewnika. Cewnik należy wprowadzić na głębokość 2-5 cm, aż do uzyskania swobodnego wypływu krwi podczas otwarcia kranika w kierunku wcześniej podłączonej strzykawki. W czasie nagłej resuscytacji cewnikowanie tej żyły powinno być płytkie tzn. koniec cewnika powinien znajdować się w najpłytszym miejscu w którym możliwa jest aspiracja krwi czyli nie głębiej niż 2-5 cm. Zbyt głębokie założenie cewnika może skutkować podaniem leków bezpośrednio do wątroby i powodować jej uszkodzenie. Po podaniu leków głównie adrenaliny do żyły pępowinowej zalecenia jest przepłukanie cewnika solą fizjologiczna w objętości 0,5-1 ml. Jeżeli stan dziecka mimo przywrócenia krążenia bezpieczniejszym rozwiązaniem niż usunięcie cewnika jest jego odpowiednie umocowanie w celu zabezpieczenia przed wysunięciem. Jeżeli na wyposażeniu zespołu ratownictwa medycznego nie znajduje się wkłucie do pępowinowe, można użyć odpowiednich rozmiarów cewnika do odsysania lub kaniuli dożylnej o dużym świetle. Wkłucie doszpikowe: Jeżeli pojawiają się trudności w założeniu cewnika do żyły pępowinowej, alternatywnie można uzyskać dostęp do układu krążenia za pomocą wkłucia doszpikowego, mimo że doświadczenia w zakresie jego stosowania w tej grupie wiekowej są nadal ograniczone. Z doświadczenia i opinii specjalistów należy raczej stosować igły ręczne lub IŻ IO. Rozmiar igły powinien wynosić w tej grupie wiekowej 18 G. Urządzenie ze względu na dużą siłę ?wyrzutu? igły może być w tej grupie pacjentów niebezpieczne i spowodować niepotrzebne powikłania. Nie zaleca się więc stosowania tego urządzenia w tej grupie wiekowej. Podczas resuscytacji wkłucie doszpikowe jest równoważne z kaniulacją żyły pępowinowej. Farmakoterapia: Tylko niewielka liczba dzieci może wymagać zastosowania farmakoterapii. Aczkolwiek jeżeli ani prawidłowa wentylacja i uciskanie klatki piersiowej nie poprawiły stanu dziecka należy rozważyć zastosowanie leków i płynów. Prawdopodobnie nagromadzenie kwasu mlekowego, kwasica i/lub wyczerpanie zapasów glikogenu jest przyczyną niepowodzenia wcześniej podjętych czynności. Stymulacja mięśnia sercowego za pomocą adrenaliny, korekta zaburzeń gospodarki kwasowo-zasadowej poprzez podania wodorowęglanu sodu lub dostarczenie energii pochodzącej z glukozy może przynieść pożądany efekt resuscytacji i przybliżyć cel którym jest zwiększenie częstości pracy serca oraz walka z niewydolnością oddechową. Adrenalina: Wskazania: Poza tlenem adrenalina (epinefryna) jest lekiem z wyboru. Wskazaniem do jej podania jest bradykardia poniżej 60/minutę przy prawidłowej wentylacji i uciskaniu klatki piersiowej. Podaż tego leku ma na celu zwiększenie częstości pracy serca poprzez zwiększenie perfuzji w naczyniach wieńcowych i w ten sposób zwiększając dostarczenie tlenu do mięśnia sercowego. Dawkowanie: 10-30 ?/kg mc (0,1-0,3 ml roztworu 1:10000). Należy unikać wyższych dawek, które mogły by spowodować krwawienie do komór mózgu lub przedłużające się nadciśnienie systemowe. Adrenalina powinna zostać podana dożylnie lub doszpikowo. Dotchawicze podawanie adrenaliny nie jest obecnie zalecane ale jeżeli nie można założyć dostępu dożylnego lub doszpikowego należy rozważyć podanie adrenaliny tą drogą pamiętając, że w tym przypadku dawka wynosi 100 ?/kg Płynoterapia: Wskazania: Leczenie podejrzewanej lub potwierdzonej hipowolemii, szczególnie jeżeli towarzyszą jej objawy niewydolności układu krążenia i odpowiedź na wcześniej podaną adrenalinę jest żadna lub niewystarczająca. Sól fizjologiczna jest płynem z wyboru. Dawkowanie: 10 ml 0,9% NaCl podane dożylnie lub doszpikowo podane w czasie 5- 10 minut. Zarówno objętość jak i czas podaży płynów powinien być uzależniony od głębokości wstrząsu. Dawka może być powtórzona w oparciu o dalszą kliniczną oceną i obserwacje parametrów życiowych noworodka. Wodorowęglan sodu: NIE PODOWAĆ RUTYNOWO. LECZENIE ZAREZERWOWANA DLA ZEPSOŁÓW S. Wskazania: Przedłużające się zatrzymanie krążenia, nie reagujące na wcześniej podjęte i prawidłowo zastosowane leczenia. Dawkowanie: 1-2 mEq/kg podawany wolno w czasie ponad 2 minut w celu zmniejszenia niepożądanych działań wynikających z hipertoniczności roztworu. Glukoza: Wspólnie z zapasami glikogenu jest ona niezbędna do prawidłowej pracy mięśnia sercowego. Można więc rozważyć je zastosowanie zwłaszcza jeżeli wcześniej podana adrenalina, płyny i NaHCO3 nie przyniosły efektu. Dawkowanie: 2,5 ml/ kg roztworu 10 % podana drogą dożylną lub doszpikową. GLUKOZY NIGDY NIE NALEŻY PODAWAĆ DO RURKI INTUBACYJNEJ. Nalokson: Należy do kompetencyjnych antagonistów receptorów opioidowych, odwracającym depresją ośrodka oddechowego w przebiegu zatrucia opioidami. Efekt działania po podaniu dożylnym pojawia się po około 2 minutach. Nie jest lekiem resuscytacyjnym i przed jego podaniem należy przeprowadzić pełne postępowanie resuscytacyjne w oparciu o wyżej przedstawiony schemat ABC. Wskazania: Brak efektów resuscytacji wg. schematu ABC wraz z podejrzenie u matki nadużywania lub zatrucia opioidami. Dawkowanie: 100 ?g/kg ( max 2 mg) Leczenie zaburzeń rytmu serca: Zaburzenia rytmu serca w tej grupie wiekowej to prawie zawsze zaburzenia typu bradyarytmii. Bradykardia powinna być więc leczona prawidłową wentylacją i odpowiednio prowadzoną resuscytacją krążeniowo ? oddechową. Natomiast w grupie dzieci starszych zwłaszcza z obciążeniami kadriologicznymi należy liczyć się ryzykiem wystąpienia groźnych dla życia zaburzeń rytmu serca. Postępowanie w takich sytuacjach zależne będzie od stanu pacjenta. Jeżeli dziecko jest stabilne oddechowo i krążeniowo w sposób spokojny i bezpieczny powinno być przetransportowane do szpitala. Należy wcześnie poprosić o pomoc konsultanta/specjalistę w dziedzinie kardiologii pediatrycznej. Postępowanie w zaburzenia rytmu serca u pacjentów stabilnych: Bradykardia: Jeżeli dziecko jest stabilne i nie ma objawów niepokojących ratownik powinien dokonać oceny dziecka i spokojnie w obecności rodzica przewieść dziecko do szpitala celem konsultacji specjalistycznej. Wstępne leczenie powinni także obejmować podanie tlenu w sposób odpowiedni do stanu dziecka. Tachykardia: Częstoskurcz z szerokimi zespołami QRS: Ocena dziecka, przewóz do szpitala celem konsultacji specjalistycznej, ewentualnie farmakoterapia z użyciem amiodaronu w dawce 5 mg/kg wlew z 5 % glukozą w czasie 20-60 minut, uwzględniając przeciwskazania. Częstoskurcz z wąskimi zespołami QRS W pierwszej kolejności ratownicy powinni ustalić czy mają do czynienie z tachykardią zatokową czy rzeczywiście z częstoskurczem nadkomorowym. Poniższa tabela opisuje cechy charakterystyczne tych zaburzeń rytmu. Częstoskurcz zatokowy (ST) Częstoskurcz nadkomorowy (SVT) Wywiad Wskazówki: gorączka, stres, krwawienie, odwodnienie Nieswoisty Częstość pracy serca 220 u niemowląt, >180 u dzieci Załamek P Obecne, prawidłowe/> 200 trudne do zaobserwowania brak Zmienność R-R zmienny w zależności od stymulacji stały Początek/koniec stopniowy nagły Tachykardia zatokowa: Ustal i rozpocznij leczenie przyczyny. Częstoskurcz nadkomorowy: Podejmij próbę zwolnienia czynności pracy serca za pomocą próby Valsalvy, masażu zatoki tętnicy szyjnej (po wcześniejszym osłuchaniu tętnic szyjnych) lub w razie nieskuteczności tych zabiegów za pomocą farmakoterapia z użyciem amiodaronu w dawce 5 mg/kg - wlew z 5 % glukozą w czasie 20-60 minut, uwzględniając przeciwskazania. Postępowanie w zaburzenia rytmu serca u pacjentów nie stabilnych: Pacjenci w stanie niestabilny są szczególnie narażeni na szybką dekompensację oraz obarczeni dużym ryzykiem wystąpienia nagłego zatrzymania krążenia. Do objawów mówiących o niestabilności pacjenta zalicza się: objawy wstrząsu (obniżony stan świadomości, hipotensja, tachy lub bradykardia, objawy centralizacji krążenia) objawy niewydolności prawo lub lewokomorowej Postępowanie w bradykardii: Najczęściej przyczyną bradykardii u dzieci jest hipoksja i kwasica. Prawidłowe leczenie polega więc na zastosowaniu odpowiedniej tlenoterapii. Wstępne leczenie tak jak zawsze powinno się rozpocząć udrożnieniem i utrzymaniem drożności dróg oddechowych, tlenoterapią bierną z zastosowaniem 100% tlenu lub wentylacja. Jeżeli prawidłowo wentylowane i natlenowane dziecko nie reaguje poprawą stanu zdrowia należy podać adrenalinę w dawce 10 ?g/kg. Jeżeli podejrzewasz, że przyczyna bradykardii leży w nadmiernej stymulacji nerwu błędnego rozważ podania atropiny w dawce 20 mikrogram/kg (z dawka min 100 ?g). Należy także pamiętać, że bradykardia poniżej 60 z towarzyszącymi objawami niskiego rzutu serca w dzieci jest tak naprawdę zatrzymaniem krążenia - zastosuj schemat P-ALS. Postępowanie w tachykardii: Szerokie zespoły QRS: Częstoskurcz komorowy z tętnem VT (Ventricular tachycardia) Tachykardie z szerokimi zespołami QRS występują u dzieci niezmiernie rzadko. Częściej szerokie zespoły QRS są tak naprawdę częstoskurczami nadkomorowymi z aberracją lub zespołem preekscytacji niż częstoskurczami komorowymi. Dopóki jednak nie udowodni się tego faktu, a w warunkach zespołów ratownictwa medycznego jest to szczególnie trudne należy takie zaburzenie traktować jako częstoskurcz z szerokimi zespołami QRS i jako takowe leczyć. Leczeniem z wyboru u pacjenta niestabilnego jest więc wykonanie kardiowersji elektrycznej czyli defibrylacji synchronizowanej z załamkiem R. Energi pierwszej kardiowersji powinna wynosić 0,5-1 J/kg, energia drugiej kardiowersji (jeżeli pierwsza okazała się nieskuteczna) wyk nosi 2 J/kg. Po wykonaniu zarówno pierwszej, jak i drugiej kardiowersji powinno zostać sprawdzone tętno tak aby być pewnym, że po tym zabiegu nie doszło do NZK. W grupie pacjentów pediatrycznych w odróżnieniu do pacjentów dorosłych wykonuje się 2 a nie 3 kardiowersje. Po drugiej nieudanej kardiowersji należy włączyć leczenie za pomocą amiodaronu w dawce 5 mg/kg we wlewie o czasie trwania 10-20 min (zalecana wcześniejsza konsultacja ze specjalistą w celu uzgodnienia strategii leczenia). Jeżeli wlew amiodoronu okaże się nieskuteczny należy wykonać kolejną kardiowersję elektryczną o energii 2 J/KG. Wykonując kardiowersję należy włączyć leczenie sedatywne i przeciwbólowe. Pamiętajcie również o tym iż nieprzytomność nie oznacza braku bólu, więc także pacjenci nieprzytomni powinni otrzymać leki przeciwbólowe. KARDIOWERSJA ELEKTRYCZNA JEST LECZZENIEM ZAREZERWOWANYM DLA ZESPOŁÓW S. Wąskie zespoły QRS: ST (Sinus tachycardia) Najczęściej występującym zaburzeniem jest tachykardia zatokowa, która jest odpowiedzią na patologie toczące się w organizmie dziecka. Ratownicy powinni więc wnikliwie ocenić dziecko poszukując przyczyny takiego stanu. Zaburzenie rytmu serca o charakterze tachykardii zatokowej powinno być leczone przyczynowo. SVT (Supraventricular tachycardia) Częstoskurcz z wąskimi zespołami QRS występuje u dzieci dużo częściej niż częstoskurcz z szerokimi zespołami. Jest to najczęściej napadowy, regularny rytm z wąskimi zespołami QRS wywołany przez mechanizm nawrotny (re-entry) poprzez dodatkową drogę przewodzenia lub poprzez drogi przewodzenia przedsionkowo-komorowe. Jeżeli występują niepokojące objawy należy zacząć agresywne jego agresywne leczenie. Zgodnie z wytycznymi ERC z roku 2010 istnieją dwie możliwości leczenia: Kardiowersja elektryczna - patrz opis jak w przypadku VT Kardiowersja farmakologiczna z pomocą Adenozyny w dawce 01,mg/kg i w razie nieskuteczności pierwszej dawki 0,2 Pojedyncza dawka nie powinna przekraczać 6 mg dla pierwszego podania i 12 mg dla drugiego. Warunkiem wykonania kardiowersji farmakologicznej z wykorzystaniem tego leku jest konieczność posiadania sprawnego dostępu dożylnego/doszpikowego położonego możliwie najbliżej ponieważ po dostaniu się do krwi działa bardzo krótko (10-15 s), następnie jest metabolizowana przez enzymy erytrocytów i unieczynniona. ADENOZYNA JEST LECZENIEM ZAREZERWOWANYM DLA ZESPOŁÓW S. Algorytm leczenia zaburzeń rytmu serca u dzieci Źródło: Wytyczne ERC. Podręcznik do kursu EPL- European Pediatric Life Support. Podsumowanie: Resuscytacja noworodka zdarza się niezmiernie rzadko w warunkach zespołów ratownictwa medycznego. Nie mniej jednak zawsze może zajść konieczność poprowadzenia zabiegów resuscytacyjnych w tej grupie pacjentów. Idealny sposobem utrzymania wysokiej jakości wykonywanych czynności jest trening i ciągłe powtarzania nabytych wcześniej umiejętności. Pamiętajmy również o tym, że ta resuscytacja różni się diametralnie od resuscytacji prowadzonych w innych grupach wiekowych. Głównym rytmem serca towarzyszącym resuscytacji noworodka jest bradykardia lub asystolia. W grupie dzieci starszych mogą pojawić się natomiast zaburzenia dwojakiego typu: tachy lub bradykardie. Sposób leczenie zależy od stanu pacjenta. Dzieci stabilne powinny być oddane pod opiekę specjalisty. U dzieci, które prezentują objawy niestabilność leczenie należy wdrożyć już w opiece przedszpitalnej uwzględniając oczywiście lokalne procedury i przestrzegając uwarunkowań prawnych przypisanych danym zawodom medycznym. Literatura: Andres J. Podręcznik do kursy EPLS ? Zaawansowane zabiegi resuscytacyjne u dzieci. PRC. Kraków 2005 r Bloom Cropley C. Resuscytacja noworodka. Ośrodek wydawnictw naukowych, Poznań 1997 r Borowski Opieka pielęgniarska nad noworodkiem. Medycyna Praktyczna, Kraków 2007 r Heger Roth Niemann Criley Kardiologia. Urban&Partner, Wrocław 1998 r Helwich E. Resuscytacja noworodka. Urban&Partner, Wrocław 2013 r Hewlich E. Wcześniak. PZWL, Warszawa 2002 r King Ch, Henretig Podręczny atlas zabiegów ratunkowych u dzieci. Urban&Partner, Wrocław 2003r Kubacka K, Kawalec W. Kardiologia okresu noworodkowego. PZWL, Warszawa 1998 r Roberts Hedges Prosedury kliniczne w medycynie ratunkowej. Urban&Partner, Wrocław 2012 r Ruchmand S. Podręcznik do kursu NLS - Newborn Life Support. ERC. Nukerke, Belgium 2008 r Rutkowska M, Adamska E. Resuscytacja noworodka. ?-medica press, 2011 r Strange Ahrens Schafermayer Toepper Medycyna Ratunkowa wieku dziecięcego. Urban&Partner, Wrocław 2003 r Thomas R, Harwey D. Neonatologia. Wydawnictwo Medyczne. Warszawa 1993 r Podziękowania dla SOR Niekłańska za konsultacje naukową. Dziecko po urodzeniu poddawane jest odpowiednim procedurom zaraz po odcięciu pępowiny. Dzieje się to między 1 a 3 minutą życia noworodka. Na kikut pępowinowy zakłada się jałowy zacisk, a następnie na nadgarstki zakłada się opaskę identyfikacyjną, na której znajduje się imię i nazwisko mamy dziecka, płeć dziecka oraz datę i godzinę urodzenia. Jeśli na świat przychodzą bliźnięta, trojaczki itp., to na opasce wpisuje się również kolejność, w jakiej rodziły się dzieci. Opaski te towarzyszą noworodkom aż do momentu opuszczenia szpitala. Kolejny zabieg to osuszanie noworodka po porodzie. Dziecka po urodzeniu nie kąpie się, aby nie dopuścić do wychłodzenia oraz zbyt szybkiego zmazania mazi płodowej, która pełni ważne funkcje. Według standardów opieki okołoporodowej dziecko po porodzie powinno pozostać w kontakcie „skóra do skóry” z mamą lub tatą przez dwie godziny. Procedura ta może zostać przerwana jeśli pojawi się zagrożenie życia lub zdrowia matki bądź dziecka. Ponadto każdy noworodek po porodzie jest ważony i mierzony: długość ciała oraz obwód głowy i obwód klatki piersiowej. Ważenie dziecka po urodzeniu odbywa się dwukrotnie. Pierwszy raz tuż po narodzinach, a drugi raz przed wyjściem ze szpitala do domu. To konieczne, aby sprawdzić, czy dziecko nie straciło więcej jak 10% urodzeniowej masy ciała. Noworodek po urodzeniu podlega dwukrotnej lub czterokrotnej ocenie zdrowia według skali Apgar 0-10 punktów. Jeżeli nie ma ku temu przeciwwskazań, oceny tej dokonać można na brzuchu mamy. W skali Apgar ocenia się główne parametry takie jak: oddychanie, czynność serca, zabarwienie skóry, napięcie mięśni i odruchy fizjologiczne. Ocena wykonywana jest standardowo w 1. i 5. minucie życia dziecka jeśli jest ono w stanie dobrym lub w 1., 3., 5. i 10. Minucie jeśli dziecko jest w stanie średnim albo ciężkim. Jeśli dziecko po urodzeniu ma niską punktację albo urodziło się przedwcześnie poddaje się je procedurze odśluzowania dróg oddechowych. Bezpośrednio po narodzinach wszystkim noworodkom podawana jest witamina K, aby uzupełnić jej niedobory w organizmie dziecka. Celem tej procedury jest ograniczenie ryzyka pojawienia się krwawienia z niedoboru witaminy K, które może zagrażać nie tylko życiu, ale i zdrowiu dziecka po porodzie. Witaminę K podaje się domięśniowo lub doustnie. Noworodek po porodzie – zabiegi Standardowym zabiegiem u dzieci po urodzeniu jest wkraplanie do jego oczu 1% roztworu azotanu srebra. To tzw. zabieg Credego, który chroni dzieci przez rzeżączkowym zapaleniem spojówek. Noworodki mają również podawaną maść, która zapobiega bakteryjnym zakażeniom przedniego odcinka oka. Noworodki po porodzie, jeszcze przed wyjściem do domu, są szczepione przeciwko gruźlicy i wirusowemu zapaleniu wątroby typu B. Szczepienie przeciwko gruźlicy zwykle wykonuje się w pierwszej dobie życia. Jest to szczepionka „żywa” podawana śródskórnie. Przeciwwskazaniami do szczepienia jest masa ciała dziecka poniżej 2000 g, ciężkie wady rozwojowe i poród przed 32. tygodniem ciąży. Szczepionka przeciw WZW typu B, to szczepionka „zabita”, którą podaje się domięśniowo. Badania dziecka po urodzeniu Dzieci po urodzeniu poddawane są również badaniom przesiewowym w kierunku 26 chorób. Wykonuje się je po nakłuciu pięty dziecka i nasączeniu specjalnej bibuły krwią noworodka. W ten sposób można rozpoznać np. wrodzoną niedoczynność tarczycy, mukowiscydozę, fenyloketonurię oraz inne rzadkie wrodzone wady metabolizmu. Ponadto badana jest saturacja dziecka po urodzeniu, a więc wysycenie krwi tętniczej tlenem. Przed wypisem ze szpitala, dzięki Wielkiej Orkiestrze Świątecznej Pomocy, noworodki mają przeprowadzone również badania przesiewowe słuchu. Wykonuje się je w drugiej dobie życia kiedy przewody słuchowe są już oczyszczone z mazi płodowej. Jest to bezbolesne badanie w kierunku niedosłuchu. Każde zbadane dziecko otrzymuje specjalny certyfikat, który wkleja się do książeczki zdrowia. Okres noworodkowy rozpoczyna się w chwili porodu i trwa 28 dni u noworodków donoszonych, u wcześniaków może ulec wydłużeniu. Zaraz po porodzie, oraz wspomnianym w poprzednim poście - kontakcie „skóra do skóry”, przeprowadza się zabiegi okołoporodowe u noworodka, czyli pierwsze procedury wykonywane wokół noworodka w pierwszej dobie po porodzie. Zaliczamy do nich:OznakowanieBrzmi absurdalnie, ale fachowo tak się mówi. Mówimy o założeniu opasek indentyfikacyjnych na dwie kończyny noworodka. Na opasce wypisane są dane matki, godzina i data urodzenia noworodka oraz płeć. Przed założeniem, rodzic odczytuje bądź potwierdza czy wszystkie dane się w skali ApgarBezpośrednio po urodzeniu noworodek zostaje oceniony według skali Apgar, która ocenia jego stan na podstawie parametrów ogólnych. Parametry to: czynność serca, oddech, reakcja na bodziec, napięcie mięśniowe oraz zabarwienie skóry. Za każdy objaw noworodek otrzymuje 2 punkty, bądź 1, 0. Na tej podstawie ukazywany jest wynik i stan noworodka. Maksymalna ilość punktów to 10. Noworodek w stanie dobrym 10-8 punktów, noworodek w stanie średnim 7-4 punkty, w stanie ciężkim 3-0. Pomiary antropometrycznePrzeprowadza się je w celu oceny stanu rozwoju fizycznego i wczesnego wykrywania nieprawidłowości. Do standardowych pomiarów u noworodka należą: pomiar masy i długości ciała, obwodów głowy i klatki piersiowej. Aby wykonać pomiary potrzebna jest wytarowana waga niemowlęca oraz taśma z podziałką centymetrową. Obwód głowy wynosi 34-35 cm. Kolejno mierzony jest obwód klatki piersiowej, który wynosi 32- 33 cm. Długość ciała noworodka donoszonego wynosi 46-54 W czasie porodu skóra noworodka pokryta jest mazią płodową. Grubość warstwy zmienia się w zależności od wieku ciążowego dziecka. W składzie mazi znajdują się przeciwbakteryjne peptydy/białka oraz kwasy tłuszczowe, które odpowiadają za zaporę przeciw bakteriom i grzybom oraz mają działanie nawilżające i regenerujące. Należy odłożyć pierwszą kąpiel noworodka w czasie, aby uniknąć zniszczenia ochronnej warstwy mazi. Zaleca się wykąpanie noworodków zabrudzonych krwią lub smółką jedynie w przesiewoweDo badań przesiewowych wykonywanych u noworodka w czasie pobytu w szpitalu należą: badanie pulsoksymetryczne, profilaktyka wrodzonej dysplazji stawów biodrowych, badanie słuchu oraz przesiewowe testy w kierunku chorób metabolicznych. O tym będzie kolejny post, także zapraszam do zaglądania na stronę. SzczepieniaSzczepienia w okresie noworodkowym wykonuje się w pierwszej dobie życia noworodka. Do szczepień ochronnych wykonywanych u noworodka należy szczepienie przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (WZW typu B) oraz szczepienie przeciwko z bieżącymi zaleceniami dotyczącymi profilaktyki krwawienia z niedoboru witaminy K wydanymi przez Standardy Medyczne Pediatra wszystkie noworodki w ciągu pierwszych 5 godzin życia powinny dostać witaminę K. Noworodkom urodzonym o czasie zalecane jest podanie 1 mg (domięśniowo). Witaminę K należy podać doustnie, w dawce 2 mg, w sytuacjach gdy przeciwwskazana jest iniekcja domięśniowa (hemofilia) lub gdy rodzice nie wyrażają zgody. Muszę dodać, że dawkę oraz drogę podania witaminy K należy odnotować do książeczki zdrowia dziecka, w przypadku braku zgody na iniekcję domięśniową należy to również odpowiednio udokumentować z powodu dużego ryzyka wystąpienia późnej postaci krwawienia z niedoboru witaminy K. Pierwsza doba życia noworodka jest związana z adaptacją do życia pozamacicznego. Uważam, że powinnaś być świadomą mamą i wiedzieć jakie zabiegi są wykonywane i w jakim celu. Mam nadzieję, że choć trochę wyjaśniłam co się dzieje z Twoim maluszkiem po CIĘ DO OBSERWOWANIA BABIKONU W MEDIACH SPOŁECZNOŚCIOWYCH!FACEBOOK INSTAGRAM

noworodek zaraz po porodzie